Kripto dünyası

Kripto dünyası

Para tarih boyunca fiziksel açıdan değişik şekillere bürünmüştür. Bu fiziksel dönüşümün bugün geldiği noktada para elimizdeki bir nesne olmaktan çıkıp bankalarda duran sayılar haline gelmiştir. Fiziki paranın yerini dijital paralara bırakması, önü çok açık olan sanallaşmaya ilk kapıyı aralamıştır.  Kripto para bir sanal ve dijital alternatif para birimidir. İlk olarak 2009 yılında Sahoshi Nakamoto lakaplı bir programcı tarafından günümüzde ismini sıkça duyduğumuz Bitcoin Kripto olarak ortaya çıkmıştır. Kripto parayı itibari paradan ayıran birkaç husus vardır; İtibari para merkez bankası tarafından kontrol edilebilmekte, çeşitli yolsuzluklar, kaybolmalar ve manipüleye maruz bırakılarak mağduriyet yaratabilmektedir. Kripto paralarda ise merkezi bir yapının bulunmaması nedeniyle blockchain (blok zincir) sistemi tarafından yönetilir. Böylelikle merkez bankaları gerekli zamanlarda para ihraç edebilseler de kripto para üretemezler ve kripto paralara kişi izni olmadan el koyamazlar.  Dolayısıyla kripto paranın kontrolü devlet yerine kullanıcıdadır.

BlockChain nedir?

BlockChain en basit anlamda doğrulama işini kurumlardan alınıp bir çok kişiye verileri gönderme ve akıllı kontratlar ile kontrol sağlama işidir. Merkezyetçi yapıda değil dağınık bir sistemde çalışmaktadır. Bu da az önce yukarıda saydığım çeşitli yolsuzluk ve kaybolmaların önüne geçip daha güvenli bir ortam sunmaktadır. Yani banka, noter, tapu kadastro vb. işlemler blockchain teknoloji ile hem çok daha hızlı hem daha güvenli şekilde gerçekleşebilmektedir.

Kriptoya dönecek olursak 2012 yılının sonuna kadar piyasalarda çok bir etkisi olmamakla birlikte bazı ekonomistler tarafından piyasa değerini arttırmasından dolayı balon olarak nitelendirdi. Ancak 2017 yılının ilk çeyreğine kadar 50 ile 266 dolar arası seyreden Bitcoin, 2017 yılında rekor seviyeye gelerek 2.500 dolara kadar yükseldi. Kripto dünyası günümüzde bitcoin ve binlerce farklı altcoin ile ilgiyi üzerine çekmeyi başardı. Yakın zamanda kripto ile saç kesen berberler ya da hesabı kripto paralarla kabul eden restoranlar ortaya çıkmaya başladı. Hal böyle olunca devlet geçtiğimiz günlerde bir genelge ile kripto para ile alışveriş yapılamayacağını belirtti. Bu genelgenin aslında farklı bir yaklaşımı ise devletin kriptoyu tanıması. Biliyor ki artık insanların hayatında ve hızla yayılıyor. Sadece geçtiğimiz yıl bitcoine 100.000 lira yatırım yapılmış olsaydı bugün 960.000 lira olacaktı. Bu bile gösteriyor ki kripto paralar hem değer katıyor hem de iyi bir yatırım seçeneği. Kanaatimce ne kadar önüne set çekilmeye çalışılsa da bu yeni bir teknoloji ve hızla büyümeye devam edecek.