DOSYA | Boğaziçi Üniversitesi’nin atanan rektörü Melih Bulu intihalle suçlanıyor

DOSYA | Boğaziçi Üniversitesi’nin atanan rektörü Melih Bulu intihalle suçlanıyor

ÇEVİRİ / DOSYA | Boğaziçi Üniversitesi’nin atanan rektörü Melih Bulu intihalle suçlanıyor

Türkiye’nin İstanbul’daki en iyi üniversitelerinden biri olan Boğaziçi Üniversitesi’nin öğrencileri ve öğretim üyeleri, Melih Bulu’nun yeni rektör olarak atanmasının sonrasında bu durumu hafta boyunca protesto ettiler. (Haberin İngilizce içerikleri: The Guardian, The Times, Bloomberg)

Bulu, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yakın bir müttefiki olduğu için yapılan atamanın akademik bir tarafı olmaktan daha çok siyasi bir tarafı olması ile eleştirildi. Ayrıca eleştirmenler Bulu’yu yayınlanan makalelerinde ve doktora tezinde intihal yapmakla suçladı. Bulu’nun işletme yönetimi alanında doktora derecesi var. Bu hafta gerçekleşen protestolar sırasında 2003 yılına ait olan tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi sitesinden aniden kayboldu.

Burada ise, bu suçlamaların tutarlı olup olmadığını görmek için Bulu’nun tezini daha yakından inceliyorum.

Görsel: Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın yeni rektör atamasını 4 Ocak 2021’de İstanbul’da protesto etti.

REUTERS / Kemal Aslan

Kaynak: https://www.reuters.com/article/turkey-security-bogazici/turkish-university-teachers-protest-against-erdogan-appointed-rector-idINL8N2JG2XF

 

Twitter kullanıcısı olan @06JAnk, Bulu’nun doktora tezi üzerine, tezin ve eski kaynakların yan yana ekran görüntülerini de ekleyerek gösterdiği bir yazı serisi oluşturdu.

Kaynak: https://twitter.com/06JAnk/status/1345439838397411330

 

Bütün bu karşılaştırmalar, tüm paragrafların kelimenin tam anlamıyla kaynaktan kopyalandığını gösteriyor. Paragraflardaki alıntıların sonlarında genelde kaynaklar belirtilir fakat söz konusu olan Twitter serisinde gösterilen kısımlardaki alıntıların hiçbirinde tırnak işareti kullanılmamış.

Başka bir Twitter kullanıcısı olan @Aslan_D_U, Bulu’nun yüksek lisans tezinin de büyük miktarda intihal içeren metinler içerdiğini benzer bir yazı serisi ile gösterdi.

SimTexter ile daha yakından bakış

Bulu’nun doktora tezine daha yakından bakmaya karar verdim. Doktora tezi, bir yüksek lisans öğrencisinin sadece araştırması hakkında yazabileceği değil, aynı zamanda güncel literatürü okuyup anlayabildiğini ve kendi sözleriyle yeniden ifade edebildiğini gösterdiği yerdir.

Prof. Dr. Debora Weber-Wulff tarafından geliştirilen SimTexter kullanılarak, Gulati, Nohria ve Zaheer, Strat. Mgmt J tarafından yazılan 2000 yılına ait bir makaleden alınan bir metnin ve Bulu’nun 2003 yılına ait doktora tezinin (sağdaki) bir kısmının karşılaştırması.

SimTexter karşılaştırması, https://people.f4.htw-berlin.de/~weberwu/simtexter/app.html

İşte diğer bir karşılaştırma, Lakhal, Martel, Oral ve Montreuil, European Journal of Operational Research 118 tarafından yazılan 1999 yılına ait bu metin ve Bulu’nun 2003 yılına ait doktora tezi (sağdaki)

3. ve 4. bölümlerin geniş kapsamlı görünümü

Bulu’nun tezinin özellikle 3.bölümü, kendisinin doktora eğitimini tamamladığı yıl olan 2003’ten önce yayınlanan makale ve kitaplarda bulunan metinlerle aynı olan birkaç paragraf içeriyor.

İşte, 06JAnk ve benim eski kaynaklarla aynı olduğunu saptadığımız metinle birlikte 3.bölüm. Farklı renklerle farklı kaynakların vurgulandığı birleşik görüntüler.

Farklı renklerle vurgulanmış olan eski kaynaklar ile metinde farksız olan Bulu’nun doktora tezinin 3.bölümü.

 

4.bölüm de sorunsuz sayılmaz. Yine burada baktığımızda, farklı renkler kullanılarak işaretlenmiş orijinal olmayan metin ile 4.bölümün bir birleşimi.

Kopyalanan metnin gerçek miktarının, yukarıda belirtilenden çok daha fazla olabileceğinden şüpheleniyorum. Google Scholar’ın 2003 öncesinden dizinli çok az makalesi var gibi görünüyor. Metnin bir kısmı, kelimenin tam anlamıyla 2003’ten sonra yayınlanan diğer doktora tezlerinde yer almaktadır, bu durum bazı paragrafların lisansüstü öğrenciler arasında oldukça yaygın olduğunu gösterebilir.

Sonuç

Doktora tezinin bölümleri benzersiz görünse dahi birkaç paragraf gerçekten eski makaleler ve kitaplardan alınan metinlerden farksızdır. İntihal oranını değerlendirmek zordur, çünkü birçok eski kaynak, metin veya OCR taramalı PDF’ler olarak mevcut değildir ve bu nedenle aranması zordur. Fakat görünen o ki 3.bölüm metninin yaklaşık %30-50’si orijinal değil.

 

Yazar: Elisabeth Bik

Çeviren: Ceren Berk / Çeviri Gazetesi

Kaynak: Science Integrity Digest

Kaynak linki: https://scienceintegritydigest.com/2021/01/07/newly-appointed-bogazici-university-rector-accused-of-plagiarism/